از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو
زحل،
کیوان
  
کلیک کنید تا توضیحات کامل را ببنید.
تصویر به دست آمده از عکس‌های ارسالی وویجر ۲ از زحل
 

خروج از مرکز
آنومالی متوسط ۳۲۰٫۳۴۶۷۵۰°
زاویه انحراف ۲٫۴۸۵۲۴۰°
طول گره صعودی ۱۱۳٫۶۴۲۸۱۱°
شناسه حضیض ۳۳۶٫۰۱۳۸۶۲°
اوج ۱٬۵۰۳٬۵۰۹٬۲۲۹ کیلومتر[۱][۲]
۱۰٫۰۵ AU
حضیض ۱٬۳۴۹٬۸۲۳٬۶۱۵ کیلومتر[۱][۲]
۹٫۰۲۳ AU
تناوب مداری ۱۰٬۷۵۵٫۷ روز زمین
۲۹٫۴۴۷۴۹۸ سال زمین
قمرها ۶۲ قمر تایید شده[۳]
مشخصات فیزیکی
متوسط شعاع ۶ ± ۵۸۲۳۲ کیلومتر[۴]
۹٫۱۴ برابر زمین
شعاع استوایی ۴ ± ۶۰۲۶۸ کیلومتر[۴]
۹٫۴۵۵ برابر زمین
شعاع قطبی ۱۰ ± ۵۴۳۶۴ کیلومتر[۴]
۸٫۵۵۲ برابر زمین
پختگی قطبین ۰٫۰۰۰۱۸ ± ۰.۰۹۷۹۶
مساحت سطح ۴۲٬۶۱۲٬۱۳۳٬۲۸۵ km2
۸۳٫۵۴۳ برابر زمین
حجم ۸۲۷٬۱۲۹٬۹۱۵٬۱۵۰٬۸۹۷ km۳
۷۶۳٫۵۹۴ برابر زمین
جرم ۱۰۲۶ × ۵٫۶۸۳۱۹ کیلوگرم
۹۵٫۱۶۱ برابر زمین
متوسط چگالی ۰٫۶۸۷ g/cm3
(کمتر از آب)
گرانش سطحی ۱۰٫۴۴ m/s2
۱٫۰۶۵ برابر g
سرعت فرار ۱۲۹٬۹۲۴ km/h
تناوب
چرخش
۱۰٫۵۷ ساعت
(۱۰ ساعت و ۳۴ دقیقه)
سرعت چرخش در استوا ۹٫۸۷ km/s
(۳۵٬۵۰۰ km/h)
انحراف محوری ۲۶٫۷۳°
بعد قطب شمال ۲س ۴۲د ۲۱ث
۴۰٫۵۸۹°
میل قطب شمال ۸۳٫۵۳۸°
دمای سطح
   در فشار ۱ جو
   0.1 bar
حداقل متوسط حداکثر
۱۳۴ K
۸۴ K
قدر ظاهری +۱٫۴۷ تا −۰٫۲۴
قطر زاویه‌ای ۱۴٫۵"–۲۰٫۱"
(بدون درنظرگرفتن حلقه‌ها)

زحل یا کیوان، پس از مشتری، دومین سیارهٔ بزرگ منظومه شمسی و ششمین سیاره دور از خورشید است. زحل یک گلوله گازی غول‌پیکر است که با وجود حجم زیادش تنها ۹۵ برابر زمین جرم دارد. چگالی این سیاره حدود یک‌هشتم زمین و کمتر از آب است. یک روز کامل در زحل برابر ۱۰ ساعت و ۳۹ دقیقه در زمین و یک سال آن برابر ۲۹٫۵ برابر سال زمین است. از آنجایی که مدار استوایی زحل تقریباً همانند زمین در ۲۷ درجه است، تغییرات زاویه سیاره نسبت به خورشید شبیه به زمین می‌باشد و در این سیاره نیز همان چهار فصل مشاهده می‌شود. جرم سیاره زحل همانند مشتری از گاز است که بیشتر آن را هیدروژن تشکیل می‌دهد. میزان اندکی هلیوم و متان در رده‌های بعدی گازهای تشکیل‌دهندهٔ سیاره قرار دارند.

در آسمان شب زمین، زحل به دلیل اندازه بزرگ، دارای جوی درخشان است. زیبایی آسمان زحل به خاطر نوارهای روشن حلقه‌های اطراف آن و نیز به خاطر قمرهای زیادش است.

به علت سرعت حرکت زحل به دور خود در قطب‌های آن نوعی حالت پخی مشاهده می‌شود که سیاره را از شکل کرهٔ کامل دور می‌کند. زحل از جنبه‌های زیادی شبیه مشتری است، جز اینکه در اطراف آن چندین حلقه شگفت انگیز وجود دارد

چرخش و مدار [ویرایش]

زحل با طول ۹٫۵۳۹AU و دوره تناوب گردش نجومی ۲۹٫۵ سال، در مداری که با دایرة البروج زاویه ۴۹٫۲ درجه می‌سازد، می‌گردد.

از روی زمین قطر زاویه‌ای زحل در نقطه مقابله حدود ۲۰ ثانیه قوسی است. مانند مشتری، زحل دارای جو پر از ابری است که به صورت جزئی می‌چرخد. از مشاهدات انتقالات دوپلری در عرض سیاره و با زمان بندی دقیق علامتهای جوی، دوره تناوب چرخش نجومی آن، در نزدیک استوایش ۱۰ ساعت و ۱۴ دقیقه و در عرضهای جفرافیایی بالا ۱۰ ساعت و ۳۸ دقیقه محاسبه شده است. در اینجا هم مجدداً چرخش جزئی مشابه مشتری داریم. استوای زحل به اندازه ۲۶ درجه و ۴۵ دقیقه با صفحه مداری آن زاویه می‌سازد، بطوری که قطبهای سیاره در فاصله‌های زمانی حدود ۱۵ سال یک بار سمت زمین متمایل می‌شوند. چرخش باعث پخی زیاد (۹۶٪) زحل می‌گردد، بطوریکه شعاعهای قطبی و استوایی به نسبت ۱۰/۹ هستند.

ویژگی‌های فیزیکی [ویرایش]

زحل کمی از مشتری کوچک‌تر است و جرم آن کمتر از جرم مشتری و در حدود ۹۵ برابر جرم زمین است. زحل کمترین چگالی میانگین را نسبت به سایر سیارات سامانه خورشیدی دارد. درون زحل احتمالاً ترکیب مشتری را دارد. تخمین های نظری مقادیر حدود ۷۴٪ هیدروژن، ۲۴٪ هلیوم، ٪۲ عناصر سنگین‌تر را پیشنهاد می‌کند. این ترکیب تقریباً مشابه ترکیبات خورشید است. احتمالا زحل دارای یک هسته سنگین کوچک به قطر ۲۰ هزار کیلومتر و جرمی معادل ۲۰Mφ باشد.

جو [ویرایش]

ساختار جو زحل با کمربندهایی که به موازات استوا امتداد دارند، همانند مشتری است؛ هرچند آشفتگی‌های این کمربندها بسیار کمتر از مشتری است (تاکنون از روی زمین فقط ۱۰ لکه مشاهده شده‌اند). ترکیب جو زحل نیز شباهت زیادی با جو مشتری دارد. تاکنون متان (CH4آمونیاک (NH3)، اتان (C2H6فسفین (PH3استیلن (C2H2متیل استیل (C3H4پروپان (C3H8) و هیدروژن مولکولی (H2) آشکار شده است. ابرهای زحل خیلی کمرنگ تر از ابرهای مشتری به نظر می‌رسند. ابرهای مشتری اغلب به رنگ زرد کم رنگ و نارنجی هستند، به این دلیل که دما در زحل کمتر از مشتری است، ابرهای زحل در لایه پایین تر جوش قرار می‌گیرند.

شش ضلعی قطب شمال [ویرایش]

تصاویر فروسرخ جدید فضاپیمای کسینی از زحل یکی از عجیب‌ترین عوارض سطح این سیاره را نمایان کرد. ساختار ابر مانند یک شش ضلعی که به دور نقطهٔ قطب شمال زحل در گردش است می‌باشد. این ساختار بیست سال پیش درگذر فضاپیمای ویجر از کنار زحل کشف شده است.

قمرهای طبیعی [ویرایش]

نوشتار اصلی: ماه‌های زحل


حلقه‌های سیاره‌ای [ویرایش]

نوشتار اصلی: حلقه‌های زحل
تصویر حلقه‌های زحل

حلقه‌ها یا کمربندهای زحل در فاصله ۱۱۲۰۰ کیلومتری آن جای گرفته‌اند. حلقه‌های زحل از تکه‌های یخ و همچنین تکه‌های سنگ و غبار تشکیل شده‌اند برخی به اندازه یک غبار ریز و برخی به اندازه یک خانه. حلقه‌های زحل پهن هستند ولی بسیار تخت و نازک. پهنای آن‌ها ۲۸۰ هزار کیلومتر است اما کلفتی آنها تنها یک کیلومتر است. بنابراین هنگامیکه از پهلو به زحل بنگریم حلقه‌ها تیغه باریکی می‌شوند و دیده نمی‌شوند. مشتری و نپتون و اورانوس هم حلقه دارند اما حلقه زحل از همه بهتر دیده می‌شود. به باور دانشمندان دلیل درخشانتر بودن حلقه‌های زحل تازه تر بودن و جوانتر بودن آن هاست. آن‌ها می‌انگارند که این حلقه‌ها در پی نزدیک شدن یک ماهک (قمر) به زحل و فروپاشی آن ماهک در اثر گرانش زحل پدید آمده اند. حلقه‌های زحل به ترتیبی که کشف شده‌اند با حروف الفبا نامگذاری شده اند. ای، بی، سی، دی، ای، اف و جی در میان حلقه‌ها سه شکاف وجود دارد به نام‌های انکه، کیلر و مکسول و یک بازه بزرگ به نام شکاف کاسینی.

نخستین کسی که به حلقه رازآمیز پیرامون زحل علاقمند شد و آن را کشف کرد گالیله بود. او در سال ۱۶۱۰ به این موضوع پی برد و در آغاز بر این باور بود که این حلقه از جنس جامد می‌باشد. اما امروزه ثابت شده است که این حلقه از قطعات سنگ و آب یخ زده تشکیل شده است که برخی از آنها در اندازه‌های یک خودروی معمولی می‌باشند. مجموع گرانش (جاذبه) زحل و گرانش ماهکهای آن حالتی را پدید می‌آورند که این قطعات همواره بصورت حلقه‌های نازک به دور این سیاره به نظر ثابت ایستاده اند.

شکاف کاسینی [ویرایش]